Hasan Sabbah kimdir?

Alamut Kalesi

İran’da İsmaili Devleti’nin kurucusu. Devleti, 1090 yılı ile 1124 yılları arasında yaşadı. Babası alim kişiliği ile tanınırdı. Oğlunun eğitimiyle yakından meşgul oldu ve felsefe, kelam, mantık derslerin köklü bilgi kazanmasını sağladı. Daha yakından tanımak için 10 bilgi derledik.

1. Bir rivayete göre; Selçuklu veziri ve Siyasetname’nin yazarı Nizamulmülk ile meşhur Ömer Hayyam’ın arkadaşıydı. Aynı derslere giderken kim daha önce ikbal ve servete ulaşırsa diğerlerine yardım edeceğine dair sözleşmişlerdi. Nizamülmülk, Türk Devleti Selçuklu Devleti’nde vezir olduğunda Hasan Sabbah’a valilik teklif etmişti fakat Hasan Sabbah merkezden uzaklaşmak istemeyerek sarayda bir görev istemişti. Nizamülmülk kendisinin görevine göz diktiğini düşünerek onu Sultan Melikşah’ın gözünden düşürmüştü ve saraydan uzaklaştırmıştı.

Hasan Sabbah Kimdir (4)


2. Hasan Sabbah 7 yaşındayken din ilimlerine dair ders alıyordu ve din alimi olmak istiyordu. Bu sebeple Rey şehrine yerleşerek öğrenimine burada devam etti. 17 yaşına kadar ailesinin mensup olduğu Şiiliğe bağlı kaldı.


3. Bir gün Emire Zarrab adlı bir Fatımı daisiyle karşılaştı ve etkilenerek İsmailiyye mezhebine ilgi duymaya başladı. Irak başdaisi ile tanıştı ve Fâtımî Halifesi Müstansır-Billâh’ın yanına gönderildi. Hasan Sabbah burada da siyasi hedeflerini gerçekleştiremedi ve önce hapse girdi sonra ülkeden sürüldü.

Hasan Sabbah Kimdir (3)

4. 9 yıl boyunca İran’da gezerek, gizli ilimler ve tasavvufla bağdaşıklığı olan Batınilik propagandası yaptı. Hasan Sabbah İran’ın kuzeyinde Hazar Denizi tarafında dağlık bölgelerde yaşayan ve daha önce hiç bir hükümdar tarafından hakimiyet altına alınma gereksinimi duyulmayan bir dağdaki kavim üzerinde 3 yıl süreyle çalıştı.


5. 3 yıl sonunda Dağlardaki savaşçılar Hasan Sabbah’ın arkasındaydı. Hasan Sabbah kuvvetli bir propaganda ağı ve misyonerlerle İran genelinde faaliyetlere başladı. Bu sırada Nizamülmülk de onun yakalanması için çoktan emir vermişti. Hasan Sabbah buradan kaçtı ve Kazvine gidebildi. Sonunda Rudbar vadisindeki Alamut Kalesi’ne yerleşerek İsmaili Devletini kurdu. Yıl 1990’dı.

Alamut Kalesi


6. Hasan Sabbah öyle hızlı bir şekilde güçlendi ki Selçuklu Sultanı Melikşah, Hasan Sabbah ve adamları ile mücadeleyi devlet politikası haline getirdi. Öyle ki, bir yandan askeri mücadele bir yandan da fikirsel mücadele gerçekleştiriliyordu. Bu süreçte vezir Nizamülmülk bir fedai tarafından öldürüldü ve Sultan Melikşah 38 yaşında belirsiz bir sebepten ötürü öldü. Melikşah’ın ölmesiyle hanedan mensupları arasında başlayan taht kavgaları ve Müslüman-Hristiyan savaşlarından faydalanarak güçlendiler, korkunç cinayetler gerçekleştirdiler.


7. Hasan Sabbâh’ın siyasî, dinî ve askerî şahsiyetlere yönelik suikastları bir terör havası oluşturdu; ona muhalif yöneticiler ve kumandanlar zırh giymeden dışarı çıkamaz oldular.

Hasan Sabbah Kimdir (1)

8. Üstün bir zekâya, teşkilâtçılık vasıflarına sahip, öngörülü, yetenekli, matematik, geometri, sihir ve dinî ilimlerde birikimi olan Hasan Sabbah, etrafa dehşet saçan fedaileri ile İslam dünyasında bir dönem düşünce ve inanç dünyasında hakim oldu.


9. Alamut faaliyetlerinin 35. yılında 23 Mayıs 1124 tarihinde ölen Hasan Sabbaha göre şeriat ve ilahiyat, ancak hakikatin temsilcisi olan imamın talimiyle öğrenilebilir.


10. Hasan Sabbah taraftarlarının belirsiz isteklerini, bozuk inançlarını, memnuniyetsizlerin hedefsiz öfkelerini düzene koyup bunları daha önce eşi görülmeyen bir disiplin ve teşkilat içerisinde yönlendirdi. Hasan Sabbah’ın eserleri, Alamut Kalesi’nin Hülagu tarafından imhası sırasında tahribata uğradı.

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*