Omar Khayyam

Ömer Hayyam, 1039 ile 1048 yıllarında Horosan eyaletinin merkezi Nişabur’da doğdu.

Öğreniminin bir bölümünü burada ve Semerkant’ta sürdürdü. Hayyam kelimesi çadır yapımcısı anlamına gelmektedir.

Selçuklu sultanlarından ve Vezir Nizamülmülk’ten son derece yoğun ilgi görmesine karşılık o politika veya devlet yönetiminden ziyade sakin ve huzurlu bir hayatı seçti.

Ömer Hayyam (3)

Zaman zaman Semerkant’ta Buhara’da, Belh’te ve İsfahan gibi şehirlerin sanat ve bilim merkezlerinden vakit geçirdi.

Nişabur’da 85 yaşlarında öldüğü kabul edilmektedir.

İbni Sina görüşlerini sürdüren Ömer Hayyam, matematik, geometri, uzay bilimi, fizik, tıp konuları ile ilgilendi. Bir yandan bilimler ilgilenirken bir yandan da ismini adeta sonsuzluğa kazıyacak olan rubailerini yazdı.

Ömer Hayyam (2)

Dili son derece kuvvetli olan Ömer Hayyam, dil tarih fıkıh kıraat alanlarında geniş bir bilgi sahibiydi.

Bilim konularında son derece ileri olduğu kabul edilirken dini konularda zaafiyeti ile eleştiriliyordu. Necmeddîn-i Dâye ona bahtsız filozof, Allahsız, maddeci sıfatlarını yakıştırmıştır.

Ömer Hayyam (1)

Ömer Hayyam, Selçuklu saraylarında Türk-Hint-Arap-Çin-Bizans karışımı bir Orta Doğu kültürü oluşmaya başladığı anda yaşadığında, nispeten yansız ve bilimsel bir öğrenim görmüş, Felsefeyi günah saymayan bir toplum içinde özgürce felsefe ile ilgilenebilmiştir denilebilir.

Yaşadığı zamanda matematik, astronomi, felsefe gibi ilimlerde büyük üne sahipken, şair yönüyle asla tanınmamıştır. 

Hayyam’ın ilimle uğraşırken içini döktüğü rubailerde felsefi yönünün ağır bastığı görülmektedir. İnsanın yoktan gelip yoka gittiği, bunun için yaşanılan anın iyi değerlendirilerek yaşanması gerektiğini işlemektedir.

Omar Khayyam

Varlığı bir bilinmezlik olarak gören Hayyam, bu konularda düşünmenin gereksiz olduğunu söyler.

Ömer Hayyam, şaraba düşkün müydü yoksa sufizm geleneğinden yola çıkarak sarhoşluk mu söz konusuydu bilinmez ama Ömer Hayyam bir nevi Melamilik görüşündeydi.

Rubaileri yüzyıllardır Hint yarım adasındaa edebi içerikli toplantılarda okunmaktadır. Rubaileri, erken dönemde Hintçe, Urduca, İngilizce’ye çevrilmiştir.

Ömer Hayyam'ın mezarı, Nişapur, İran.
Ömer Hayyam’ın mezarı, Nişapur, İran.

Eserleri: 

Astronomi ve takvime dair, Melikşah’a ithaf edilmiştir, Geometriye dair, Cebir ve denklemlere dair, Aritmetiğe dair, Genel prensiplere dair, Takvim ve yılbaşı tespitine dair, Risaletün fil İhtiyal li Marifet, Risaletün fi Şerhi ma Eşkele min Musaderat, Felsefede ontoloji bahsi, Fizik İlmi, Risaletün fi’l Kevn vet Teklif, Meskûn yerlerin iklimi ve hava değişikliklerine dair, Fil Cevab Selaseti Mesâil ve fi Keşfil Hicab, Mizan’ül Hikem, Abdurrahman’el Neseviye Cevab, Nizamülmülk biyografisi, Eş’arı bil Arabiyye, İlim prensipleri.

About the author

Üniversite öğrencisiyim. Sosyal Bilimler bölümü okuyorum. Jeyyu.com'da sizlerle güzel içerikler paylaşmak için uğraşıyorum.

Leave a comment

In response to:

Ömer Hayyam Kimdir

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*

mersin escort aydıncık escort akdeniz escort mezitli escort çamlıyayla escort toroslar escort tarsus escort gulnar escort erdemli escort silifke escort mut escort mersin escort
mersin escort aydıncık escort akdeniz escort mezitli escort çamlıyayla escort toroslar escort tarsus escort gulnar escort erdemli escort silifke escort mut escort mersin escort